Çifteler

Çifteler İlçe Merkezine yerleşim M.S.1500 yıllarında oluşmuştur. Bunu IV.Murat’ın Revan Seferinden anlıyoruz. IV.Murat’ın 1635 yılında Revan Seferi menzilleri (Durakları) anlatılırken İlçe Merkezine uğradığı söylenir. 1795 yılında Konya Kozan’dan hareket eden Kozanoğlu ağa, ÇİFTELİ denen bu yere gelir ve yerleşir. Bu dönemde adı ÇİFTLÜKÜ-HUMAYUN olur.

Erzurum dolaylarından gelen ve kumarcı adası’na yerleşen zorba Salih’in ölümünden sonra, oğlu Kumarcı Mustafa’nın çevrede tam bir derebeylik hayatı sürmeye başlaması ve artan baskılar üzerine Kozanlızade Abdurahman ağa Devlet’ten yardım ister. Osmanlı Devleti Bursa üzerinden 1814 yılında Mustafa Paşa Komutasında Askeri Birlik gönderir. Kumarcının Malikanesi basılır. Kumarcı ve adamları öldürülür. Köy bu dönemde ÇİFTE- ÖREN- ÇİFTEEVLER adını alır. Bu baskından sonra İlçe Merkezinde bu günkü su deposunun çevresine askeri kışlalar yapılır. Birde askeri hastane kurulur.

Eminekin, Ilıcabaşı köylerinde de askeri kışlalar yapılır. Bütün bu askeri birliklerin maaşını, iaşesini ve yemeğini Kozanlızade Abdurahman ağa karşılar. Osmanlı Devleti tarafından Hacı Kozanlızade Abdurahman ağaya Devlet nişanı ile birlikte bir çok hediye gönderilir. Takdir edilir. Bu dönemde Köyün adı ÇİFTELER olur. 1914 yılında Muzaffer Paşa zamanında idare Mahmudiye’ye taşınmıştır. 1921 yılı Mayıs ayı başlarında Kütahya üzerinden gelen Yunan kuvvetleri Çifteler’in kuzeyinde Kırkkız çalında karargah kurmuş burada istihkamlar yapmaya başlamıştır.

Gündüzleri Türkmen köyü (Türkmen Mecidiye) ye inen Yunan askerleri köylüye işkence yapmaya başlamıştır. Buna karşı Türkmen köylüler Yunanlılara karşı çete çarpışmalarına girişmişlerdir. Kırkkız çalından Türkmen köye baskın yapan Yunan kuvvetlerine karşı sabahın erken saatlerinde başlayan bu çarpışmalar sonunda, Türkmen köylüler Çifteler’e doğru çekilmişler ve silah sesleri Çifteler’den duyulmaya başlamıştır. Çifteler’liler de Sakaryabaşı çevresindeki sazlık ve bataklık araziye çekilmişlerdir. Aynı gün öğleye doğru kağnılarla yaralılar ve Türkmen köylüler Çifteler’e gelmişlerdir. Sakaryabaşı, Sarıkayalar üstünden dürbünle çarpışmaları izleyen Kozanlızade Abdurahman ağa, gelenleri adamlarının yardımı ile araziye gizlemiştir. Bu bölgede kısa süre top ateşine tutulan Yunan kuvvetleri Kırkkız çalından geri çekilmişlerdir.Türk kuvvetlerine geri çekilme emri verilmesi ile iki çete birliği Çifteler’e gelmiş; Çifteler’deki askeri malzeme ve cephaneliğin Ankara cephesine nakledilmesi planını yapmışlardır.

Aynı gün bir uçak Çifteler semalarında görülmüş, bu günkü Hükümet binası önünde Yusuf beylerin ot yığınlarının altında gizlenen cephaneliğin yakınına bir bomba atmış isabet ettirememiştir. Aynı gece Türk çetelerinden biri Mahmudiye yönünde, diğeri serçe tepeye şaşırtma saldırısı yapmışlar. Çifteler’deki askeri malzeme ve cephanelik o gece Ankara cephesine nakledilmiştir.

Sakarya cephesine hareket eden Yunan kuvvetleri Kadukuyusu yönünden Mahmudiye üzerinden hareketle ilerlemiş, Çifteler’e gelen bir tabur Yunan askeri, Kurban Bayramının birinci günü Sakarya üzerinden geçerek doğu yönüne gitmiştir. Çifteler köyünde Kocabıyıkların evine yerleşen Yunan Subayları (14 Ağustos 1921) 34 gün kalmışlardır. 17 Eylül 1921 de II süvari tümeni tarafından Çifteler Yunanlılardan kurtarılmıştır.Çifteler köyü 6821 Sayılı Kanunla 28.6.1954 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak ÇİFTELER İlçe Merkezi olmuştur....

COĞRAFİ YAPISI

İlçe, İç Anadolu Bölgesinin yukarı Sakarya havzasında Eskişehir İlinin Güneyinde ve İl Merkezine 67 Km. uzaklıktadır.Doğusunda Sivrihisar, Batısında Seyitgazi, Güneybatısında Han, Kuzeyinde Mahmudiye ve Güneyinde Afyonkarahisar İlinin Emirdağ İlçesi ile çevrili olup, tabi bir sınırı yoktur.

Yüz ölçümü 820 Km2 dir. İlçemizin 1200 hektarı ormanlık alan olup, deniz seviyesinden yüksekliği rakım olarak ortalama 875 M dir. İlçemizin Güneyinde küçük Türkmen dağlarının doğu uzantıları mevcut olup, kalan kısımları ovalıktır. Ovalık kısımlarda irili ufaklı tepeler bulunmaktadır. Sakarya suyu İlçe Merkezinin 2.5 Km. Güneydoğusunda yer alan Başkaya mevkiinden kaynaklanır. Ana kaynağın su sıcaklığı 19.5 C dir. Sakaryabaşındaki kaynaklar suni bir gölette toplandıktan sonra fiilen Sakarya nehri başlamış olur. İlçemizde Karasal iklim hüküm sürer; Yazları kurak ve sıcak, Kışları soğuk ve kuraktır. İlkbahar ve Sonbahar serin ve yağışlı geçer. İklime bağlı step ve bozkır iklim örtüsü görülür.

NÜFUS DURUMU

2007 Yılında yapılan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) nüfus sayımına göre İlçe Merkezinin nüfusu 11.887 kişi olup, köylerin nüfusu ise 5.049 kişi dir. Toplam nüfus 16.936 dır. İlçemiz nüfusunun % 51’i kadın, % 49’ u ise erkektir. İlçemiz ve köylerinden İlimize ve diğer İllere göç olduğu gibi İlçemize de diğer İl ve İlçelerden göç olmaktadır. 31.12.2008 tarihi itibariyle Evlenme 210, Doğum 336, Ölüm 124, Boşanma 42, Kayıt tashihi 7, Diğer olaylar 152, Verilen nüfus cüzdanı adedi 2.189 dur.

İlçe Nüfus Müdürlüğü, Hükümet Konağının 2.nci katında 1 servis odası, 1 Müdür odası olmak üzere 2 odada, 2 Memur ile hizmet vermektedir. Müdürlüğün lojmanı ve vasıtası yoktur.

SOSYAL DURUM

Çifteler sosyal ve ekonomik gelişkenlik açısından Eskişehir’in önde gelen İlçelerinden biridir. Sakarya ovası üzerinde bulunan İlçenin, Eskişehir, Afyonkarahisar, Konya Devlet Karayolu üzerinde ve Eskişehir İline 67 Km. uzaklıkta olması, gelişmesinde önemli bir etken oluşturmaktadır.

İlçemizde bina sayısı 4060 (Dörtbinaltmış) civarındadır. Konutlar genellikle tek ve iki katlı (kerpiç,tuğla) evler olup, müstakildir. Son yıllarda zemin kat dükkan olmak üzere üç veya dört katlı (betonarme-karkas) binaların yapımı çoğalmış ve İlçeye değişik bir görünüm kazandırmıştır. Belediye imar planına göre halen azami üç kata kadar bina yapımına izin verilmektedir.İlçede çekirdek aile yapısı ile iç ilişkiler ve işlev bakımından geleneksel aile özellikleri ağırlıktadır. Akrabalık ve hemşerilik yolu ile bir dayanışma biçimi vardır. Toplumsal değişme ile birlikte geleneksel giysiler, yerini çağdaş giysilere bırakmıştır. Kadın giyiminde geleneksel giysiler basma, şalvar ve siyah örtme şeklinde olup, halen giyilmektedir. İlçede Kafkas, Kırım göçmenleri, Türkmen, Yörük ve yerli halktan (Manav) oluşan, genelde göçmen bir toplum yapısı vardır. Her toplumun kendine özgü örf ve adetleri, giyim kuşamları, düğünleri vardır.İlçemizde iş ve çalışma hayatının büyük bir çoğunluğu ziraat ve hayvancılık üzerine yoğunlaşmış olup, bir kısmı da diğer meslek gruplarını teşkil etmektedir. Çalışma hayatında ziraat etkin olduğundan, çalışmalar daha ziyade İlkbahar ve Yaz aylarındadır.

İlçemizde farklı yerlerden gelen farklı kültürdeki insanların giyim, düğün, halk oyunları, gelenekleri vb. farklı uygulamaları birbirlerini rahatsız ve tedirgin edecek düzeyde değildir. Aksine bu insanlar birbirlerinin kültürünü kısmen de olsa adet ve geleneklerini kabul etmişlerdir.İlçemizde seymen oyunları, Kafkas oyunları vb. göze çarpar. Düğünler genellikle iki günde biter.Geçmişte görücü usulü ile yapılan evlenme ve geleneksel köy düğünleri, yerini gençlerin ve ailelerinin karşılıklı konuşup anlaşmaları neticesinde salon ve nikahtan ibaret düğünlere terk etmiştir.. Başlık parası kesinlikle kalkmıştır.

Eğitim

İlçemizde İlkokul 1933 yılında yatılı bölge ilkokulu olarak öğretime başlamıştır. 1954 yılına kadar yılda 70-80 yataklı ilkokul öğrencisini barındırmıştır. 1955 yılından 1972 yılına kadar Okul Müdürlüğü ve İlköğretim Müdürlüğü bir arada yürütülmüştür. 1963 yılında Gazi İlköğretim 1965 yılında Sakarya İlköğretim okulu öğretime açılmıştır. İlçemizde ilk ortaokul 1954 yılında şahsa ait bir evde öğretime başlamıştır. Daha sonra 1957 yılında yeni yapılan kendi binasına taşınmıştır. 1973 ‘de Lise kısmı açılmıştır. İlçemizde aileler kız erkek ayırımı yapmaksızın güçlerinin yettiği nispette çocuklarını okutmaya çalışmaktadır. İlçemizin okur yazar oranı % 98 dir. Vatandaşlarımızın büyük bölümü ilköğretim ve lise mezunu düzeyine gelmiştir. Yüksek okul mezunu sayısı hızla artmaktadır.

İlçemiz Merkezinde 1 Anadolu Lisesi, 1 Çok Programlı Lise, 1 Endüstri Meslek Lisesi, 1 İmam Hatip Lisesi, 1 Sağlık Meslek Lisesi, İlçe Merkezinde 6, Köylerde 7 olmak üzere toplam 13 adet İlköğretim Okulu, 2 adet ana sınıfı ve 1 adet Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu mevcuttur.

Arslanlı, Sarıkavak, Başkurt, Belpınar, Hayriye , Osmaniye, Ilıcabaşı, A.H.Paşa, Çatmapınar, Kadıkuyu köylerindeki öğrenciler İlçe Merkezindeki Sakarya İlköğretim Okuluna, Doğanay köyündeki öğrenciler Ortaköy ilköğretim okuluna, Eminekin, Orhaniye, S.H.Paşa, Yıldızören ve Zaferhamit köylerindeki 4,5,6,7,8 sınıf öğrencileri Sakarya ilköğretim okuluna,Sadıroğlu ve Yenidoğan köylerinin 4,5,6,7,8 sınıf öğrencileri Ortaköy ilköğretim okuluna taşınmaktadır. Dikmen köyündeki 4,5,6,7,8 sınıf öğrencileri de Körhasan köyü İlköğretim Okuluna taşınmaktadır.

İlçe Merkezinde ve köylerinde 2008-2009 öğretim yılı itibariyle Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullardaki öğrenci sayısı 3211’ dir. Bunun 1655’i erkek, 1556’sı kız öğrenci dir.Merkez ve köylerde 2215 ilköğretim okulu öğrencisi bulunmaktadır. İlköğretimde 141 öğretmen görevlidir. Bir öğretmene 15 öğrenci düşmektedir. 151 derslik bulunmakta, bir dersliğe 14 öğrenci düşmektedir. İlköğretime ait bina sayısı 36, lojman sayısı ise 17 dir. Ortaöğretimde öğrenci sayısı 996, Öğretmen sayısı 70’ dir. Bir Öğretmene 14 öğrenci düşmektedir. Ortaöğretime ait 45 derslik bulunmakta, bir dersliğe 22 öğrenci düşmektedir. Bina sayısı 5,Lojman sayısı 2 dir. Okul öncesi öğrenci sayısı 124 dür.

Halk Eğitim Merkez Müdürlüğünde l Müdür, 1 kadrolu usta öğretici ve 1 Hizmetli ile hizmet verilmekte olup, 2007-2008 öğretim yılında İlçe Merkezi ve Köylerinde 4 adet I. Kademe okuma yazma, 2 adet II.kademe okuma yazma, 18 adet mesleki ve teknik kurs, 73 adet de sosyal ve kültürel kurs olmak üzere toplam 97 kurs açılmış olup, bu kurslara 1617 kadın 1614 erkek olmak üzere toplam 3231 kursiyer katılmıştır.

Kültür

19 Y.Y. Kırım, Kafkasya ve Balkanlardaki bozgunlar bu bölgelerde yaşayan kültürleri farklı Müslüman Türk nüfusunun, Anadolu’ya göç etmesine yol açmış, İlçemiz ve havalesinde yerleşen ayrı kültür geleneklerine sahip olan, bu Müslüman Türk’ler ile, İlçemizde manav diye tabir edilen yerli halk arasında yoğun bir kültür alışverişi olmuştur.

İlçenin kendine has müziği, mimarı tarzı ve edebi ürünleri yok denecek kadar azdır. Terennüm edilen edebi ürünler mahalli olmayıp, Anadolu’nun diğer bölgelerinde de görülür. Düğünlerde ve eğlence toplantılarında teşekkül eden genellikle mani ve atışma türünde manzum ürünler göze çarpar.

1982 Yılında açılan İlçe Halk Kütüphanesi, 8412 kitap ve Kültür Bakanlığınca abone olunan (Dergi) süreli yayınla hizmet vermektedir. Kütüphaneye üye sayısı 31.12.2008 tarih itibariyle 198 kişidir. Okuyucu sayısı ise 31.12.2008 tarih itibariyle 3584 kişidir. İlçe Halk Kütüphanesine genelde öğrenciler ilgi göstermektedir. Bunun dışında Dini Eserlerin yer aldığı İlçe Müftülüğü ve orta dereceli okulların kendi bünyelerinde kütüphaneleri bulunmaktadır. İlçemize çeşitli gazete ve dergilerle yöresel gazeteler gelmektedir. Günlük gazete okuma oranı nüfusa göre % 50’dir.

İlçemizde standartlara uygun 1000 kişilik kapalı tribünlü futbol sahası mevcuttur. İlçemiz okullarında voleybol ve basketbol sahaları bulunmaktadır. Özel sektör tarafından işletilen 2 adet halı saha vardır. İlçemizde her yıl Merkez ve Köylerini kapsayan Atatürk ve Kaymakamlık futbol ve voleybol kupası müsabakaları düzenlenmekte, bu müsabakalara köylerin büyük çoğunluğu katılmaktadır.

EKONOMİK DURUMU

İlçe halkının % 90’ı Tarım ve Hayvancılıkla uğraşmaktadır, % 10’u ise Esnaf, Sanatkar, İşçi ve Memurdur. Tarımla uğraşan kesimin % 25’i tarım işçiliği, % 75’i küçük aile çiftçiliği yapar.İlçe genelini oluşturan 82.000 hektar arazinin % 75’i olan 61.619 hektarı tarım arazisi olup, bunun % 20’sinde kültür bitkileri yetiştiriciliği yapılmaktadır. % 1,5’i orman alanı, % 19’u çayır ve mer’a geriye kalan % 4,5’i ise işe yaramayan arazidir. 61.619 hektar tarım arazisinin 11,521 hektarında sulu tarım, 50,098 hektarında kuru tarım yapılmaktadır. Sulama imkanı olan kesimlerde şeker pancarı, ayçiçeği, patates, yonca gibi vb. tarım yapılmaktadır. Hububatta ortalama verim buğdayda 337 Kğ./dk, arpada 242 Kğ./dk.dır.

Özel Sektöre ait 1 adet un fabrikası mevcut olup, Bu fabrikada 46 kişi istihdam edilmektedir. İlçemiz halkı eskiden beri Ziraat ve Hayvancılıkla uğraşmaktadır. Büyükbaş hayvancılık yatırımları bulunmakla birlikte halk kendi imkanlarıyla küçük besihaneler kurmaktadırlar. Tarım ve hayvancılık birlikte yapılmaktadır. Hayvancılıkta ıslah çalışmaları sonucunda kültür ırkına geçiş sağlanmıştır. Koyunculukta da merinos ırkına dönüş başlamış, dolayısıyla verim artmıştır.

İlçemizin kuruluşu ile birlikte hayata geçirilen İlçe Tarım Müdürlüğü, ziraat, hayvancılık ve diğer teknik konularda 2 Ziraat Mühendisi, 3 Ziraat Teknisyeni, 2 Veteriner Hekim, 2 Veteriner Sağlık Teknisyeni, 1 Ev Ekonomisi Teknisyeni, 2 Şoför, 1 Hizmetli ile kendine ait binasında hizmet vermektedir.

Müdürlüğün hizmet binası prefabriktir. Köylerde 2 Köy Grup Teknisyenliği binası 4 lojmanı olup, personel yoktur.İlçemizde bulunan Tarım Kredi Kooperatifi, üyelerinin gübre, traktör ve her türlü zirai ihtiyaçlarını peşin ve kredili olarak karşılamaktadır1990 Yılında yeni binasında hizmete giren Türkiye Toprak Mahsulleri Ofisi Ajans Müdürlüğünde 2008 Yılı alım kampanyasında 9 ton Hububat emanet alımı yapmıştır. 10.000 bin tonluk 2 adet kapalı deposu olan Müdürlüğün 1 hizmet binası, 12 adet lojmanı, 1 misafirhanesi, 1 binek otosu, 1 minibüsü vardır.

İlçemizde Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.nin Bölge Şefliği bulunmaktadır. 1954 yılında kurulmuştur. 2008 Yılında pancar ekim alanı 28.505 dekar olup, rekoltesi 157.897 ton dur. 2008 yılında 145.690 ton pancar alımı yapılmış olup, karşılığında çiftçiye 17.003.665 YTL.sı ödeme yapılmıştır.Bölgeye bağlı komşu ilçe köyleri de dahil pancar eken 28 adet köy bulunmaktadır. Bu köylerde üretilen pancarların alımı Bölge Şefliğine bağlı 5 adet kantarda yapılmakta olup, (Kantarların ikisi İlçe dışındadır) bu kantarların Eskişehir’e uzaklığı 55 ile 95 Km. arasında değişmektedir.İlçemizde yılda 157.897 ton şeker pancarı, 67,934 ton buğday, 24.805 ton arpa, 111 ton yulaf, 57 ton nohut, 4306 ton ayçiçeği, 1.615 ton kuru fasulye ve 5.119 ton yonca,6.990 ton Silajlık Mısır ile (kavun,karpuz) yetiştirilmektedir.İlçemizin 2 köyünde arı beslenmesine rağmen arıcılığımız gelişmemiştir. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanlığına bağlı Çifteler Su Ürünleri İstasyonunda Aynalı sazan, Alabalık ve az miktarda Pekin ördeği üretilip satılmaktadır.

İlçemiz ekonomisinde etkinliği olan bir diğer esnaf kuruluşu da Sınırlı Sorumlu Küçük Sanayi Sitesidir. 150 işyeri ile hizmet veren sanayi sitesinde Akü, Egzoz, Pulluk, Tırmık, Römork, Hidrolik, Ön kepçe, her türlü Biçerdöverlerin Kaportaları ve Motorlu Vasıtaların pompa tamiri ile ağaç parke imalatı, Yüksek frekans kaynak işleri yapılmaktadır.

İlçemizde iki adet Banka şubesi bulunmaktadır. Bunlardan T.C. Ziraat Bankası Çifteler Şubesi en eski bankamızdır. Finansmanların % 90’nı zirai kredilere tahsis edilmiştir. Kredilerin % 10’nu ise ticari alanda kullanılmaktadır. Türkiye Halk Bankası 1973 yılında kurulmuştur. Bankanın görev alanı, Esnaf ve sanatkar esnafımız olup, kredilerin % 90 ‘nı Esnaf ve Sanatkarlara kullandırılmakta, kalan % 10’nu ise ticari alanda kullanılmaktadır.İlçemizde 1996 Yılında 426.000 M2 arazi satın alınarak 1997 mayıs ayında inşaat faaliyetlerine başlanarak 130.000 M2 lik kapalı alana inşa edilen İstanbul Seramik ve Granist fabrikası Deneme üretimine 1998 Kasım ayında başlanmış olup, 1999 Ağustos ayından itibaren üretim ve satış faaliyetlerine başlanmıştır. 145 işçi ve 25 idari personel ve 8 teknik personel olmak üzere toplam 178 kişi çalışmakta iken, fabrika 2008 yılı içinde üretimini durdurmuştur. 217.000 M2 alan üzerine 2004 yılında yapımına başlanan Anka Seramik fabrikası inşaatı tamamlanarak, 1 Nisan 2007 tarihinde üretime geçmiştir. Bu fabrikada 223 kişi istihdam edilmektedir. 2005 yılı sonbahar ayında doğalgaz İlçemize ulaşmış olup, Seramik ve Granist fabrikalarının enerji ihtiyacı doğalgaz ile karşılanmaya başlanmıştır.